Noem de namen

Posted By Frouckje on Dec 31, 2017 | 1 comment


Op 26 november 2017 werden bij ons in de kerk de namen genoemd van overleden gemeenteleden, waaronder die van Mart. Ik heb tijdens die dienst woorden uitgesproken, die ik hier aan het eind van het jaar nog eens herhaal.

‘We hebben het overleefd!’, dat was wat ik zei op 29 maart afgelopen jaar. Ik stond op dat moment op dezelfde plek als nu met naast mij de kist met het lichaam van Mart erin. Ik was helemaal daas van alles wat er gebeurd was. Het klopte niet wat ik zei en toch ook weer wel. Want Mart en ik wisten al een jaar dat hij zou overlijden. We hadden een vreselijke tijd achter de rug van operatie, revalidatie, van leven tussen hoop en vrees en uiteindelijk van neergang en overlijden. Het was Mart zijn taak om het leven los te laten en afscheid te nemen. Iets wat hij op een bewonderenswaardige manier heeft gedaan. En een jaar lang was het mijn taak om voor Mart te zorgen, hem te beschermen, het woord voor hem te voeren, hem aan te moedigen en te troosten, hem te laten begrijpen wat er met hem gebeurde, het op te nemen voor hem bij artsen, hem op te zoeken, hem lief te hebben, op te letten of hij veilig was, de rolstoel in en uit de auto te laden, te oefenen met het lopen, hem te verzorgen waar nodig, afspraken maken en uiteindelijk aan te geven dat het tijd was om los te laten. En nu om zelf te herstellen, om Mart een nieuwe plek te geven in mijn leven en zelf weer een weg te vinden, een doel, een richting te kiezen.

Ik heb afgelopen jaar regelmatig na de kerkdienst gekeken in het boek met de namen van overledenen. Daar stond de naam van Mart tussen die van mensen die een gezegende of zelfs zeer gezegende leeftijd hebben gekregen. Ik ken deze mensen niet. Maar ik weet wel dat ze ooit iemands kind waren, een broer of zus of zwager of schoonzus, een vader of moeder, opa of oma. Als iemand jong overlijdt, zoals Mart, dan schrikken we daar erg van. Het is niet het natuurlijke verloop. Dat iemand midden uit het leven wordt weggerukt, is tragisch en het heeft een enorme impact op achterblijvers. Maar de afgelopen maanden heb ik wel één ding geleerd: verlies is nooit te vergelijken. Iedereen beleeft het op zijn of haar eigen, unieke manier. Of het nu je nog jonge partner is of je oude vader of moeder. Ieder draagt zijn eigen verdriet en dat erkennen is beter dan het te vergelijken.

In dit leven krijgen we allemaal vroeg of laat te maken met verdriet, verlies en rouw. Toch praten we niet zo gemakkelijk over wie of wat we missen en wat dat met ons doet. Emoties uiten, kan dat, mag dat, is het gepast? Hoe leef ik mee met iemand die in de rouw is? Dat is jammer, want we weten allemaal één ding zeker: de dood is onvermijdelijk voor iedereen die leeft. Ik heb het afgelopen jaar veel gesproken met mensen die net als ik een partner verloren. Weduwen uit deze kerk, van de rouwgroep en via Facebook. Ik heb gelezen over ouders die een kind verloren en meegemaakt dat kinderen een ouder verloren. Ik noem hier de mama van een meisje van negen, die een week na Mart stierf op 40-jarige leeftijd. Haar dochter woont daarom nu noodgedwongen bij een nieuw gezin, een pleeggezin. Ze woont bij Mart zijn zus en is dus nu mijn pleegnichtje. En hoewel het goed is dat zij daar woont, kan niets of niemand ter wereld het plekje van haar moeder innemen. Zij was uniek en bijzonder en leeft in voort in haar kinderen.

Het is goed om levensverhalen te delen. Omdat er veel liefde achter schuilgaat. Omdat het goed is je te realiseren dat het grote dat jou is overkomen weliswaar uniek is, maar ook hoort bij een groter verhaal. Het verhaal van het leven. Dat is ook waar de Bijbel over gaat: geboorte, leven, lijden, verlies, vreugde, verdriet en verlossing. Verlies vraagt om geduld en een luisterend oor. Dood heeft rituelen nodig. Daarom is het goed dat wij vandaag de namen noemen van hen die ons zijn voorgegaan. Omdat wij – pelgrims die achterblijven – door moeten en mogen gaan. We hebben elkaar nodig. Dus als je vandaag je buurvrouw of buurman naar voren ziet lopen om een kaarsje aan te steken, vraag dan gerust: ‘Wil jij mij de naam noemen van de persoon die jij mist? Wat betekende hij of zij voor jou?’ En luister dan gewoon, huil als je wilt, het zal jullie allebei goed doen. Zij die ons zijn voorgegaan, horen er namelijk nog steeds bij.

1 Comment

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: