Maak rouw bespreekbaar!

Posted By Frouckje on Oct 6, 2017 | 5 comments


Iedereen krijgt vroeg of laat te maken met verlies en rouw. Niet alleen omdat een dierbare sterft. Er zijn veel meer vormen van tegenslag. Is er in deze tijd ruimte voor rouw? Durven we ook te laten weten als het niet zo goed gaat? En het gesprek dan juist aan te gaan?

Mogen ziekte en dood er zijn?
Hoe maakbaar is ons leven? Bij DWDD komen geleerde mannen vertellen dat kanker over 20 jaar gereduceerd is tot een chronische aandoening. Er zijn zelfs mensen die heilig geloven dat we de dood kunnen overwinnen of tenminste lekker lang kunnen uitstellen. Ziekte wordt gezien als een vijand die we moeten verslaan. En als je dan geneest van kanker, ben jij degene die ‘gewonnen’ heeft. Vaak door positief te denken en je eigen doorzettingsvermogen. Wat dat zegt over degene die in het ziekenhuisbed naast je lag en wel overleed, dat vertellen we er niet bij. We kijken de dood niet graag in de ogen. Terwijl we allemaal zeker weten dat we een keer zullen sterven en geliefden zullen verliezen. Het is dus eigenlijk heel logisch om de dood, ziekte en rouw bespreekbaar te maken. En daar eerlijk over te zijn.

Het verhaal van Mart
Bij mijn man Mart werd in 2013 een hypofysetumor vastgesteld. Gelukkig kon hij geopereerd worden. Hij raakte weliswaar zijn hypofyse kwijt en er zat nog een restje tumor, maar dat was geen probleem. De prognoses waren goed, de medicijnen sloegen goed aan en vol optimisme verhuisden we naar Den Haag. Begin 2016 kreeg Mart weer last van dubbelzien. Dat maakte ons bezorgd – en terecht! De tumor groeide, en hoe?! Wat volgde was een zware operatie op 1 april 2016, waarbij hij forse hersenschade opliep. De neurochirurgen bleken bij navraag van mij – want artsen vertellen ook niet graag slecht nieuws – minder te hebben weggehaald dan was blijven zitten. Op 25 maart 2017 overleed hij aan de gevolgen ervan. Chemo en alternatieve therapie hielpen niet. Na een jaar van revalidatie en leven tussen hoop en vrees, was zijn onverbiddelijke einde daar.

Een opeenstapeling van verdrieten
De ziekte van Mart hakte erin, letterlijk en figuurlijk. Zijn rechterflank was van de ene op de andere dag uitgevallen en woorden rolden onsamenhangend uit zijn mond. Ik had opeens een man die 100% afhankelijk was van zorg. Het mooie leventje dat we samen kenden, was in één klap over en bovendien was hij ongeneeslijk ziek. Vanwege de zeldzaamheid van zijn aandoening, kon niemand een zinnige uitspraak doen over zijn levensverwachting. Het was een onzekere, spannende weg waarin het ene verdriet op het andere stapelde en ons soms tot wanhoop dreef. En bovendien ons allebei op een totaal ander spoor zette: hij richting het afscheid van het leven en ik richting een leven zonder hem.

In de rouw
Mijn rouwproces begon al tijdens dat jaar vol van verlies. Maar na de dood van Mart ben ik officieel weduwe en dus ‘in de rouw’. Maar wat is dat dan, rouw? Hoe werkt het precies? Wat is normaal en gangbaar? Wat wordt wel en niet geaccepteerd? Huil ik teveel of juist te weinig? Hoe pak ik mijn leven weer op? En hoe geef ik alles wat er gebeurd is een plek? Zoveel vragen en het antwoord is meestal: ‘Doe wat goed voor je voelt’ of ‘de tijd zal het leren’. Bijna iedereen heeft wel iets te zeggen over de rouw en tegelijkertijd is er een grote verlegenheid en terughoudendheid. Ik heb vaak het gevoel dat er een enorme zwarte wolk om mij heen hangt en er een onzichtbare muur staat tussen mij en de mensen om mij heen. Ik weet soms letterlijk niet hoe mij te gedragen. Die mensen om mij heen hebben op hun beurt vaak een gevoel van machteloosheid bij het zien van mijn pijn en willen dat oplossen. Kortom, het valt niet mee om in de rouw te zijn en om een rouwende nabij te zijn. Tenzij we er over leren en communiceren.

Ik wil schrijven over mijn ervaringen met de ziekte en dood van mijn man. Over wat ik ontdek over rouwen. En hopelijk ook over veerkracht en het hervinden van mijzelf en geloof, hoop & liefde.

Maak rouw bespreekbaar!
Als je meemaakt wat ik meemaak, dan word je al snel verwezen naar lotgenoten (en hulpverleners). Gelukkig zijn er groepen op Facebook van jonge weduwes die elkaar een hart onder de riem steken. Zelf ben ik altijd nogal van het delen geweest. Schrijven zit in mijn bloed. Ik schrijf al blogs sinds 2006 en altijd over het gewone leven. Dat het leven voor mij momenteel heel verdrietig en intens is, is evident. Toch worstel ik er wel mee wat ik zal delen over mijn leven als weduwe. Ik ben kwetsbaar in al mijn verdriet. Maar ik geloof ook dat het niet goed is om alleen maar de ‘positieve’ dingen in het leven te tonen. Omdat ik namelijk niet geloof dat we de dood kunnen overwinnen of kanker kunnen terugdringen. Omdat wij mensen nu eenmaal kwetsbaar zijn en sterfelijk en – hoe graag we dat ook willen – we ziekte en dood gewoon niet weg kunnen houden uit onze levens. Ik had ook nooit kunnen bedenken dat ons dit zou overkomen en ik geloof vaak nog steeds niet dat het allemaal echt is gebeurd en dat verwerken en rouwen super zwaar zijn.

Rouw mag er zijn
Schrijven is mijn kracht. Misschien deel ik weleens meer dan goed voor mij is. Maar ik wil rouw bespreekbaar maken. Ik wil dat het er mag zijn. In het groot en in het klein. Want de maakbare samenleving legt een enorme druk op ons. Als succes de maatstaf is en we elkaar bovendien voorhouden dat het een keuze is, dan wordt het leven bijna ondoenlijk voor iedereen die te maken krijgt met tegenslag. Ik wist me vorig jaar – en ook nu – soms geen raad met wat er op mij afkwam. Als mantelzorger kreeg ik onvoldoende ondersteuning, overal grijnst ‘het goede leven’ je tegemoet, we kregen te maken met een hele batterij aan medisch specialisten en behandelaars allemaal gericht op beter worden, er zijn duizenden tips hoe om te gaan met stress en vooral mindful te leven, iedereen heeft wel iets te vertellen over emoties en adrenaline en weet ik veel en dan werd er ook nog eens geroepen: ‘Geniet van elkaar!’. En dan was er nog het chapiter geloof, wat ook allerlei twijfels en vragen deed oprijzen. Kortom, het leven is soms een flinke chaos en ook dat moet bespreekbaar zijn zonder dat we het meteen willen oplossen.

Dat is wat ik op deze blog wil doen. Schrijven over rouw. Over mijn eigen ervaringen met de ziekte en dood van mijn man. Over wat ik ontdek over rouwen. En hopelijk ook over veerkracht en het hervinden van mijzelf en geloof, hoop & liefde.

Niets is vanzelfsprekend.

5 Comments

  1. Ik lees en leef graag met je mee. En leer veel van wat je schrijft. Het raakt me. Ik heb me nooit zo gerealiseerd hoe ingewikkeld rouwen is.
    Ik deel het idee dat het leven niet maakbaar en alleen maar leuk is (‘Alles goed?!’). Dank alvast voor jouw delen!

    Post a Reply
    • Dank je wel Marleen!

      Post a Reply
  2. Heel goed dat je dit doet en hoe je dit doet Frouckje! Daarmee bewijs je jezelf een dienst en heel veel anderen met jou, want vroeg of laat treedt rouw en verlies uit de coulissen ieders leven binnen. En wat is het dan inderdaad belangrijk om er over te praten. Fijn dat er ervaringsdeskundigen zijn zoals jij! Sterkte in alles!

    Post a Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: